ประวัติวัดบ้านตะโคง
ตำบลบ้านด่าน อำเภอบ้านด่าน จังหวัดบุรีรัมย์
*******
สถานะ
วัดบ้านตะโคง เป็นวัดราษฏร์ สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย
ที่ตั้งวัด
วัดบ้านตะโคง ตั้งอยู่ที่บ้านทุ่งสว่าง ๑ หมู่ที่ ๘ ตำบลบ้านด่าน อำเภอบ้านด่าน จังหวัดบุรีรัมย์ อาณาบริเวณเนื้อที่ตั้งวัด จำนวน ๙ ไร่ ๑ งาน ๘๖ ตารางวา โดยลักษณะที่ตั้ง เป็นพื้นที่ราบต่ำ หลวงพ่อพระครูสันติสาธุคุณ (สมุทร อุปสโม) ขณะที่ดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาส ท่านได้ถมปรับปรุงสภาพพื้นที่ให้สูงขึ้นกว่าเดิม เพื่อป้องกันน้ำท่วม เพราะสถานที่วัดติดกับลำตะโคง
ความเป็นมา
วัดบ้านตะโคง ได้เริ่มก่อตั้งขึ้นเมื่อประมาณ พ.ศ.๒๔๖๖ นายน้อย สุขผดุง ในขณะที่ดำรงตำแหน่งผู้ใหญ่บ้านในสมัยนั้น มีศรัทธาแรงกล้าในบวรพระพุทธศาสนา ปรารถนาสร้างถาวรวัตถุ เพื่อให้ประชาชนในหมู่บ้านได้มีสถานที่ในการบำเพ็ญกุศลเนื่องจากขณะนั้นประชาชนต้องเดินทางไกล เพื่อไปทำบุญที่วัดบ้านปราสาท ตำบลปราสาท อำเภอบ้านด่าน จังหวัดบุรีรัมย์ โดยการเดินทางเท้าลัดทุ่งนาระยะทาง ๕ กิโลเมตร เมื่อถึงวัสสันตฤดูเข้า การเดินทางสัญจรเป็นไปด้วยความยากลำบาก จึงได้ซื้อที่ดินของนายปรึม (ไม่ทราบนามสกุล) ไว้ ๑ แปลง มีเนื้อที่ ๙ ไร่ ๑ งาน ๘๖ ตารางวา จึงได้ชักชวนชาวบ้านสร้างวัดขึ้น โดยมีหลวงพ่อพระอุปัชฌาย์คง (ไม่ทราบฉายา) ซึ่งพำนักอยู่ที่บ้านพระครูใหญ่ ตำบลพระครู อำเภอเมืองจังหวัดบุรีรัมย์ ในขณะนั้นท่านดำรงตำแหน่งเป็นเจ้าอาวาสวัดบ้านใหม่สามแวง เป็นกำลังหลักในการก่อสร้างวัดฝ่ายบรรพชิต เมื่อทำการก่อสร้างเสร็จ นายน้อย สุขผดุง ได้นำพาชาวบ้านไปนิมนต์พระ จากวัดบ้านใหม่สามแวง เพื่อมาอยู่จำพรรษาที่วัดบ้านตะโคง หลวงพ่อพระอุปัชฌาย์คง จึงได้มอบให้หลวงพ่อมุ จะรีบรัมย์ มาอยู่ทำหน้าที่เป็นเจ้าอาวาสวัดบ้านตะโคงเป็นรูปแรก ในขณะที่หลวงพ่อมุ ได้มาอยู่จำพรรษาที่วัดบ้านตะโคง ได้นำพาญาติโยมบูรณะปฏิสังขรณ์วัดพัฒนาวัดอย่างต่อเนื่อง และได้ก่อสร้างอุโบสถ เพื่อใช้เป็นสถานที่ประกอบสังฆกรรมขึ้นในปี พ.ศ.๒๔๗๒ ลักษณะเป็นอาคารไม้ทรงไทยชั้นเดียว โดยมีช่างพึล (ไม่ทราบนามสกุล) เป็นช่างก่อสร้างในขณะนั้น ได้ก่อสร้างอุโบสถจนเสร็จสมบูรณ์ จนได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา เมื่อ พ.ศ.๒๔๗๗ ต่อมาได้รื้ออุโบสถหลังเก่า พร้อมกับสร้างอุโบสถหลังใหม่ขึ้น และได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา เมื่อ พ.ศ.๒๕๓๙
อาณาเขต
ทิศเหนือ ติดต่อถนน ที่ดินส่วนบุคคล บ้านตะโคง
ทิศใต้ ติดต่อถนน ที่ดินส่วนบุคคล บ้านทุ่งสว่าง
ทิศตะวันออก ติดต่อลำตะโคง
ทิศตะวันตก ติดต่อถนน ที่ดินส่วนบุคคลบ้านทุ่งสว่าง
พื้นที่ภายในวัด แบ่งออกเป็น ๓ ส่วนดังนี้- เขตพุทธาวาส อยู่ทางทิศตะวันออก เป็นที่ตั้งอุโบสถ- เขตสังฆาวาส อยู่ถัดมาทางทิศใต้ เป็นที่ตั้งกุฏิสงฆ์- เขตสาธารณสงเคราะห์ อยู่ถัดมาทางทิศตะวันตก ต่อจากเขตพุทธาวาส จนถึง ศูนย์ อบรมเด็กก่อนเกณฑ์วัดบ้านตะโคง เป็นที่ตั้งศาลาการเปรียญ ฌาปนสถาน โรงครัวการคมนาคม วัดบ้านตะโคง อยู่ห่างจากตัวจังหวัดไปทางตะวันออกเฉียงเหนือตามทางหลวงหมายเลข ๒๑๙ หรือ บุรีรัมย์-สตึก ระยะทางประมาณ ๑๒ กิโลเมตร
